Isesengura ry’iakomoko y’abanyarwanda igomba gukorwa mu rwego rufite intera yo mu karere ka afrika yo hagati. Biragusaba kwerekana cyangwa guhinyuza ko abahutu basangiye inkomoko n’abaBantu bo mu karere ka Afrika yo hagati, no muri Afrika yo mu majyepfo. Biragusaba no kwerekana cyangwa guhinyuza niba abatutsi basangiye inkomoko n’abanilotiki. Kubinyura ku ruhande nibyo bitera kwibaza niba ubisesenguzi bwawe butariko propagande.

Gukora analyse historique y’amoko y’abahutu abatwa n’abatutsi uhereye ku mateka y’ejo bundi ni ukubara usubira inyuma. Numva wagombye gucukumbura amateka y’ayo moko mbere y’umwaduko w’abazungu. Ndetse wagombye kureba niba ayo mazina hari aho avugwa mu nyandiko cyangwa mu mvugo ya mbere y’abazungu.

Ikindi kintangaza ni uko uvuga u Rwanda nk’aho ari igihugu cyamye kingana nk’uko kingana ubu. U Rwanda rukiri u Rwanda rwa Gasabo rwari ruto cyane, rufite ubuso butarenga akarere ka Gasabo kubu. Aho ni ho u Rwanda rwagarukiraga. Wakwibaza uti se abari batuye hanze y’urwo Rwanda rwa gasabo bitwaga bate? Ntago bitwaga abanyarwanda kuko batari batuye mu Rwanda. Wakwibaza uti se abari batuye hanze y’urwo Rwanda rwa gasabo bavugaga uruhe ririmi? Ntago bavugaga i Kinyarwanda kuko batari batuye mu Rwanda. Inyito ya « Abanyarwanda » na « Ikinyarwanda » yakwiriye hose mu mateka yavuba gacye kubera ibitero abami b’abanyiginya b’u Rwanda bateraga mu turere duhana imbibi n’agace bitaga u Rwanda rugari.

Igihe uzaba usobanukiwe kuri izo ngingo, nibwo uzabona ko ubusesenguzi bwawe budahuje n’amateka nyayo.